Αυτόματο πότισμα και εξοικονόμηση νερού: πώς στήνονται οι ζώνες

Το καλοκαίρι ο κήπος καταναλώνει περισσότερο νερό από κάθε άλλη εποχή, και μεγάλο μέρος του χάνεται χωρίς να φτάσει ποτέ στη ρίζα. Η λύση συνήθως δεν είναι να ποτίζουμε λιγότερο στα τυφλά, αλλά να ποτίζουμε πιο έξυπνα: με σταγόνες εκεί που χρειάζεται, με ζώνες που ταιριάζουν στα φυτά και με προγραμματισμό που αλλάζει μαζί με τον καιρό.

Πόσο νερό πηγαίνει πραγματικά στον κήπο

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), μια τετραμελής οικογένεια μπορεί να χρησιμοποιεί περίπου 400 γαλόνια νερό την ημέρα, και περίπου το 30% αυτής της ποσότητας πηγαίνει σε εξωτερικές χρήσεις. Περισσότερο από το μισό αυτού του νερού χρησιμοποιείται για το πότισμα γκαζόν και κήπων. Συνολικά, η άρδευση του πρασίνου εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο της οικιακής κατανάλωσης νερού.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η σπατάλη. Κατά την EPA, ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι πάνω από το 50% του νερού άρδευσης σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους χάνεται λόγω εξάτμισης, αέρα, κακού σχεδιασμού του συστήματος ή υπερβολικού ποτίσματος. Η EPA σημειώνει επίσης ότι η κατανάλωση είναι υψηλότερη στις πιο ξηρές περιοχές, κάτι που αφορά άμεσα και το ελληνικό καλοκαίρι.

Γιατί η στάγδην άρδευση κάνει τη διαφορά

Η άρδευση με σταγόνες παραδίδει το νερό απευθείας στη ρίζα. Δεν βρέχει φύλλα, δεν ψεκάζει πλακόστρωτα και περιορίζει την εξάτμιση, δηλαδή χτυπά ακριβώς τις αιτίες σπατάλης που αναφέρει η EPA. Όπως περιγράφει η σελίδα της gardenmasters.gr, οι σταλάκτες δίνουν συνήθως 2 ή 4 λίτρα την ώρα ανά σημείο, ενώ τα φυτά ποτίζονται κάθε 3 με 5 ημέρες αντί για καθημερινά.

Η στάγδην άρδευση ταιριάζει κυρίως σε παρτέρια, θάμνους, δέντρα και φυτεύσεις. Για το γκαζόν χρησιμοποιούνται εκτοξευτήρες, οπότε το ζητούμενο είναι κάθε τμήμα του κήπου να έχει τον σωστό τρόπο ποτίσματος.

Πώς στήνονται οι ζώνες ανάλογα με τα φυτά

Γκαζόν, θάμνοι, δέντρα και γλάστρες δεν θέλουν το ίδιο νερό ούτε στον ίδιο ρυθμό. Αν ποτίζονται όλα μαζί, συνήθως το γκαζόν πνίγεται και τα δέντρα διψάνε. Ο χωρισμός σε ζώνες λύνει αυτό το πρόβλημα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την εταιρεία:

• Γκαζόν: εκτοξευτήρες, περίπου 25 με 35 λεπτά τη φορά.
• Θάμνοι και παρτέρια: σταλάκτες, περίπου 40 με 60 λεπτά.
• Γλάστρες: καθημερινά, αλλά για λίγα λεπτά.

Πριν από τον σχεδιασμό χρειάζεται μέτρηση πίεσης και παροχής. Οι εκτοξευτήρες δουλεύουν σωστά σε πίεση 2,5 με 3,5 bar και κάθε ζώνη πρέπει να μην ξεπερνά τη διαθέσιμη παροχή. Χωρίς αυτόν τον έλεγχο εμφανίζονται σημεία που πλημμυρίζουν και σημεία που μένουν στεγνά. Ένα σωστά μελετημένο αυτόματο πότισμα σχεδιάζεται ακριβώς έτσι, πριν σκαφτεί το πρώτο αυλάκι, και μπορεί να εφαρμοστεί και σε υπάρχοντα κήπο.

Συχνότητα και διάρκεια: λιγότερο συχνά, πιο σωστά

Η EPA επισημαίνει ότι πολλοί ποτίζουν το γκαζόν πολύ συχνά και για πολύ ώρα, κορεσμένοντας τα φυτά. Συνήθως δεν χρειάζεται καθημερινό πότισμα. Ένα απλό τεστ που προτείνει: πατήστε σε ένα σημείο του γκαζόν. Αν το χορτάρι επανέλθει, δεν χρειάζεται ακόμα νερό.

Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι να ρυθμιστεί ο προγραμματιστής μία φορά και να ξεχαστεί. Οι ανάγκες του Μαΐου δεν είναι ίδιες με του Αυγούστου ή του Οκτωβρίου. Η εποχιακή αναπροσαρμογή του προγράμματος είναι από τα πιο εύκολα μέτρα εξοικονόμησης.

Αισθητήρες και έξυπνοι προγραμματιστές

Κατά την EPA, οι προγραμματιστές που βασίζονται στον καιρό μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση νερού κατά 20% σε σύγκριση με τον συμβατικό εξοπλισμό. Οι αισθητήρες υγρασίας εδάφους, όταν εγκαθίστανται επαγγελματικά και συντηρούνται σωστά, μπορούν δυνητικά να εξοικονομήσουν σε ένα νοικοκυριό πάνω από 11.000 γαλόνια νερού άρδευσης τον χρόνο. Ένας αισθητήρας βροχής, που αναστέλλει το πότισμα όταν βρέχει, κινείται στην ίδια λογική.

Έλεγχος διαρροών και συντήρηση

Ένα αρδευτικό που δεν ελέγχεται χάνει γρήγορα την αποδοτικότητά του. Η EPA τονίζει ότι η τακτική συντήρηση βοηθά ώστε το νερό να κατανέμεται ομοιόμορφα και να μην ψεκάζει πλακόστρωτα. Πρακτικά, αξίζει να ελέγχετε:

• σταλάκτες που έχουν φράξει ή στάζουν συνεχώς,
• εκτοξευτήρες που έχουν στραβώσει και βρέχουν τοίχους ή διαδρόμους,
• υγρά σημεία ή λακκούβες που δείχνουν διαρροή στο υπόγειο δίκτυο,
• ηλεκτροβάνες που δεν κλείνουν σωστά.

Η EPA, μέσω του προγράμματος WaterSense, προωθεί και την πιστοποίηση επαγγελματιών άρδευσης, ώστε να σχεδιάζουν συστήματα προσαρμοσμένα στον κήπο, να επιλέγουν αποδοτικό εξοπλισμό, να παρακολουθούν τις τοπικές κλιματικές συνθήκες και να ορίζουν κατάλληλα προγράμματα ποτίσματος.

Συνοψίζοντας, η εξοικονόμηση νερού στον κήπο δεν απαιτεί θυσίες στο πράσινο. Σταγόνες στη ρίζα, ζώνες με κοινές ανάγκες, πρόγραμμα που αλλάζει με την εποχή και τακτικός έλεγχος διαρροών αρκούν για να περάσει ο κήπος το καλοκαίρι με λιγότερο νερό.

Πηγές

• EPA, Outdoor Water Use in the United States. https://nepis.epa.gov/Exe/ZyPURL.cgi?Dockey=P1004XFX.TXT
• Water Online, EPA Cultivates Water-Efficient Landscapes. https://www.wateronline.com/doc/epa-cultivates-water-efficient-landscapes-0001

Σχετικοί οδηγοί

Αναβατόριο σπιτιού: όταν η σκάλα γίνεται κίνδυνος πτώσηςΓια πολλές οικογένειες η σκάλα του σπιτιού δεν είναι πρόβλημα μέχρι τη μέρα που γίνεται. Ένας…Κινητήρας σκαπτικού: φροντίδα που του χαρίζει χρόνιαΤο σκαπτικό δουλεύει λίγες εβδομάδες τον χρόνο, αλλά τις δουλεύει σκληρά: σκόνη, χώμα, ζέστη και πολλές…Συντριβάνι εσωτερικού χώρου: τι να προσέξεις πριν το βάλειςΟ ήχος του νερού που τρέχει είναι ένα από τα παλαιότερα διακοσμητικά τεχνάσματα. Ένα μικρό συντριβάνι…