Γυναικολογικός έλεγχος: πότε χρειάζεται και τι γίνεται

Πολλές γυναίκες επισκέπτονται γυναικολόγο μόνο όταν κάτι τις ενοχλεί. Άλλες κλείνουν ραντεβού κάθε χρόνο από συνήθεια, χωρίς να ξέρουν ακριβώς τι χρειάζεται να ελεγχθεί. Και στις δύο περιπτώσεις, λίγη ενημέρωση από πριν κάνει το ραντεβού πιο χρήσιμο και πιο άνετο.

Παρακάτω θα βρείτε πότε αξίζει να δείτε γυναικολόγο, τι γίνεται συνήθως στην εξέταση, πώς να προετοιμαστείτε και ποια σημάδια δεν πρέπει να περιμένουν τον επόμενο τακτικό έλεγχο.

Γιατί γίνεται ο γυναικολογικός έλεγχος

Η γυναικολογική εξέταση ελέγχει την υγεία των οργάνων του αναπαραγωγικού συστήματος. Συχνά είναι μέρος του τακτικού ελέγχου, αλλά δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες την ίδια εξέταση κάθε χρόνο. Ανάμεσα στους ειδικούς υπάρχει συζήτηση για το πόσο συχνά πρέπει να γίνεται σε γυναίκες χωρίς συμπτώματα, γι’ αυτό το πρόγραμμα είναι καλό να το ορίζει ο γιατρός σας με βάση την ηλικία και το ιστορικό σας.

Η εξέταση χρησιμοποιείται επίσης για να βρεθεί η αιτία συμπτωμάτων όπως:

• πόνος στη λεκάνη,
• ασυνήθιστη αιμόρροια,
• ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις,
• πόνος στη σεξουαλική επαφή.

Τεστ ΠΑΠ και τεστ HPV: τι ελέγχουν

Ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια του ελέγχου είναι η πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Ο καρκίνος αυτός προκαλείται από επίμονη λοίμωξη με τον ιό HPV (ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων). Είναι σε μεγάλο βαθμό προλήψιμος και μπορεί να θεραπευτεί όταν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί σε αρχικό στάδιο.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος δεν είναι εξέταση για καρκίνο. Είναι εξέταση που βοηθά να προληφθεί. Το δείγμα από τον τράχηλο ελέγχεται για τύπους HPV υψηλού κινδύνου και για αλλαγές στα κύτταρα, που μπορούν να αντιμετωπιστούν πριν εξελιχθούν.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει έλεγχο με αξιόπιστη εξέταση κάθε 5 έως 10 χρόνια από την ηλικία των 30, και συχνότερα, κάθε 3 έως 5 χρόνια από τα 25, για γυναίκες που ζουν με HIV. Κάθε χώρα οργανώνει το δικό της πρόγραμμα, οπότε ρωτήστε τον γιατρό σας ποια εξέταση και ποιο διάστημα ισχύουν για εσάς. Συστήνεται επίσης εμβολιασμός κατά του HPV για κορίτσια 9 έως 14 ετών.

Τι γίνεται στην εξέταση

Η γυναικολογική εξέταση συνήθως διαρκεί λίγα λεπτά. Σε γενικές γραμμές:

• ξαπλώνετε στο εξεταστικό κρεβάτι με λυγισμένα γόνατα και μπορείτε να ζητήσετε να είναι παρόν και άλλο πρόσωπο,
• ο γιατρός ελέγχει την εξωτερική περιοχή του αιδοίου,
• με ένα ειδικό εργαλείο, τον κολποδιαστολέα, βλέπει τον κόλπο και τον τράχηλο και, αν χρειάζεται, παίρνει δείγμα για τεστ ΠΑΠ,
• με το χέρι ελέγχει τη μήτρα και τις ωοθήκες, πιέζοντας ελαφρά την κάτω κοιλιά.

Ο κολποδιαστολέας μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πίεσης ή ενόχληση. Αν κάτι πονά, πείτε το αμέσως. Αν είναι η πρώτη σας επίσκεψη ή νιώθετε άγχος, πείτε το στον γιατρό από την αρχή, ώστε να σας εξηγεί κάθε βήμα πριν το κάνει. Ανάλογα με τα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει και άλλες εξετάσεις, όπως κολπικό υπέρηχο ή κολποσκόπηση.

Πώς να προετοιμαστείτε

Δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία. Μερικά πρακτικά βήματα όμως βοηθούν:

• Αν μπορείτε, προγραμματίστε το ραντεβού σε μέρες που δεν έχετε περίοδο.
• Αδειάστε την ουροδόχο κύστη πριν από την εξέταση, για να νιώθετε πιο άνετα.
• Σημειώστε την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου, τα φάρμακα που παίρνετε και πότε κάνατε τον τελευταίο έλεγχο.
• Γράψτε από πριν τις ερωτήσεις σας, ώστε να μην ξεχάσετε κάτι που σας απασχολεί.

Το ραντεβού είναι επίσης η κατάλληλη στιγμή για να συζητήσετε θέματα που συχνά μένουν ανείπωτα, όπως η αντισύλληψη, οι αλλαγές της εμμηνόπαυσης ή τα ενοχλήματα από το ουροποιητικό.

Πώς να διαλέξετε γυναικολόγο

Η σχέση εμπιστοσύνης με τον γιατρό μετρά, γιατί κάποια θέματα, όπως ο πόνος στην επαφή ή η ακράτεια, συζητούνται πιο εύκολα με κάποιον που σας ακούει. Η απόσταση παίζει επίσης ρόλο, αφού ένα ιατρείο κοντά στο σπίτι ή στη δουλειά κάνει ευκολότερο τον τακτικό έλεγχο. Για όσες μένουν στα βόρεια προάστια, ένας γυναικολόγος στη Νέα Ερυθραία μπορεί να καλύψει στο ίδιο ιατρείο τη γυναικολογική εξέταση, το τεστ ΠΑΠ, την κολποσκόπηση και τον κολπικό υπέρηχο.

Πριν κλείσετε ραντεβού, ρωτήστε ποιες εξετάσεις γίνονται στο ιατρείο και ποιες σε συνεργαζόμενο εργαστήριο, ώστε να ξέρετε τι να περιμένετε.

Σημάδια που δεν περιμένουν τον τακτικό έλεγχο

Ανεξάρτητα από το πότε έχετε τον επόμενο έλεγχο, κλείστε ραντεβού νωρίτερα αν έχετε:

• αιμόρροια ανάμεσα στις περιόδους, μετά την επαφή ή μετά την εμμηνόπαυση,
• ασυνήθιστες εκκρίσεις,
• πόνο στη λεκάνη ή στη σεξουαλική επαφή που επιμένει.

Με λίγα λόγια

Ο γυναικολογικός έλεγχος διαρκεί λίγα λεπτά και μπορεί να προλάβει σοβαρά προβλήματα. Το τεστ ΠΑΠ και το τεστ HPV βοηθούν στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου, ενώ η εξέταση βοηθά να βρεθεί η αιτία συμπτωμάτων που σας ανησυχούν. Με λίγη προετοιμασία και έναν γιατρό που εμπιστεύεστε, το ραντεβού γίνεται πιο εύκολο από όσο φαντάζεστε.

Πηγές

• Mayo Clinic, Pelvic exam. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/pelvic-exam/about/pac-20385135
• World Health Organization, Cervical cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
• NHS, What is cervical screening? https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/cervical-screening/what-is-cervical-screening/

Σχετικοί οδηγοί

Οξεία παγκρεατίτιδα: η θεραπεία από το νοσοκομείο ως την ανάρρωσηΗ οξεία παγκρεατίτιδα είναι φλεγμονή του παγκρέατος που, σύμφωνα με το NHS, χρειάζεται νοσηλεία αμέσως. Συχνά…Γέφυρα ή εμφύτευμα για ένα δόντι που λείπει: τα κριτήριαΌταν χάνεται ένα δόντι, ο οδοντίατρος συνήθως προτείνει δύο σταθερές λύσεις: τη γέφυρα και το εμφύτευμα….Ανεύρυσμα εγκεφάλου που βρέθηκε τυχαία: παρακολούθηση ή θεραπεία;Κάνετε μαγνητική τομογραφία για πονοκέφαλο, ζάλη ή κάποιο άλλο θέμα και στο πόρισμα διαβάζετε μια λέξη…