Η βουβωνοκήλη και η ομφαλοκήλη είναι δύο από τις πιο γνωστές κήλες του κοιλιακού τοιχώματος. Και στις δύο, ιστός ή τμήμα του εντέρου προβάλλει μέσα από ένα αδύναμο σημείο των μυών και σχηματίζει διόγκωση. Από εκεί και πέρα όμως διαφέρουν αρκετά: στο σημείο όπου εμφανίζονται, στους ανθρώπους που αφορούν, στο πότε χρειάζεται επέμβαση και στον τρόπο που γίνεται η αποκατάσταση. Ακολουθεί μια πρακτική σύγκριση για όποιον παρατηρεί ένα «φούσκωμα».
Πού εμφανίζεται η καθεμία
Η βουβωνοκήλη εμφανίζεται στη βουβωνική χώρα, εκεί όπου ο κορμός συναντά το πάνω μέρος του μηρού. Συχνά σχηματίζεται κατά μήκος του βουβωνικού πόρου, του καναλιού από το οποίο περνά ο σπερματικός τόνος στους άνδρες. Η διόγκωση βρίσκεται δεξιά ή αριστερά από το ηβικό οστό και γίνεται πιο εμφανής στην όρθια στάση, με τον βήχα ή με την καταπόνηση. Στους άνδρες, το περιεχόμενο της κήλης μπορεί μερικές φορές να κατέβει στο όσχεο και να προκαλέσει πόνο και διόγκωση γύρω από τους όρχεις.
Η ομφαλοκήλη εμφανίζεται στον ομφαλό. Μέρος του εντέρου ή λίπος από τη γύρω περιοχή περνά από μια αδυναμία των μυών και σχηματίζει ένα μαλακό εξόγκωμα στον ομφαλό ή δίπλα του. Συνήθως είναι ανώδυνη, όμως στους ενήλικες μπορεί να ενοχλεί με τον βήχα ή την καταπόνηση.
Ποιους αφορούν συνήθως
Η βουβωνοκήλη είναι σαφώς πιο συχνή στους άνδρες, που έχουν 8 έως 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να την εμφανίσουν από τις γυναίκες. Ο κίνδυνος να εμφανιστεί κήλη της βουβωνικής χώρας σε κάποια στιγμή της ζωής υπολογίζεται σε 27-43% για τους άνδρες και σε 3-6% για τις γυναίκες. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η μεγαλύτερη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, ο χρόνιος βήχας, η χρόνια δυσκοιλιότητα, η πρόωρη γέννηση και μια προηγούμενη κήλη.
Η ομφαλοκήλη αφορά δύο πολύ διαφορετικές ομάδες. Πολλά μωρά γεννιούνται με ομφαλοκήλη, η οποία συνήθως κλείνει μόνη της καθώς μεγαλώνει το παιδί, συχνά μέσα στα δύο πρώτα χρόνια και στις περισσότερες περιπτώσεις έως την ηλικία των 5 ετών. Στους ενήλικες σχετίζεται κυρίως με αυξημένη πίεση μέσα στην κοιλιά: με την παχυσαρκία, τις πολλαπλές κυήσεις, τη συσσώρευση υγρού στην κοιλιά (ασκίτη), για παράδειγμα σε ηπατική νόσο, με προηγούμενη επέμβαση στην κοιλιά και με τη μακροχρόνια περιτοναϊκή κάθαρση.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο
Στη βουβωνοκήλη, η επέμβαση προτείνεται όταν η κήλη προκαλεί συμπτώματα, όπως πόνο, ή για να προληφθεί απόφραξη του εντέρου. Στους άνδρες χωρίς συμπτώματα ή με πολύ ήπια ενόχληση, οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες δέχονται και την προσεκτική παρακολούθηση, εφόσον ο κίνδυνος επείγουσας επιπλοκής κρίνεται χαμηλός. Στις γυναίκες, οι ίδιες οδηγίες προτείνουν λαπαροσκοπική αποκατάσταση, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος χρόνιου πόνου και να μη διαφύγει μια μηροκήλη, δηλαδή μια άλλη μορφή κήλης της ίδιας περιοχής.
Στην ομφαλοκήλη των ενηλίκων, η επέμβαση συνιστάται συνήθως, επειδή η κήλη δύσκολα βελτιώνεται από μόνη της. Εξαίρεση μπορεί να αποτελούν άνθρωποι με σοβαρό πρόβλημα υγείας, όπως ηπατική νόσο, που δεν είναι σε θέση να χειρουργηθούν. Στα παιδιά, αντίθετα, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, εκτός αν η κήλη είναι πολύ μεγάλη ή δεν υποχωρεί με τον χρόνο.
Σημάδια που θέλουν άμεση εκτίμηση
Και στις δύο κήλες, το περιεχόμενο μπορεί να εγκλωβιστεί στο σημείο της αδυναμίας. Αν διακοπεί η αιμάτωση του εγκλωβισμένου εντέρου, η κατάσταση απειλεί τη ζωή και χρειάζεται άμεσο χειρουργείο. Οι ενήλικες με ομφαλοκήλη έχουν κάπως μεγαλύτερη πιθανότητα απόφραξης του εντέρου σε σχέση με τα παιδιά. Επείγουσα ιατρική βοήθεια χρειάζεται όταν:
- ο πόνος στην κοιλιά ή στο σημείο της κήλης είναι έντονος και δεν περνά,
- η διόγκωση γίνεται επώδυνη, ευαίσθητη στην αφή ή πιο πρησμένη από ό,τι συνήθως,
- το δέρμα πάνω από την κήλη κοκκινίζει, σκουραίνει ή αλλάζει χρώμα,
- εμφανίζονται έμετοι ή δεν αποβάλλονται αέρια και κόπρανα.
Πώς γίνεται η αποκατάσταση
Στη βουβωνοκήλη, η αποκατάσταση με πλέγμα θεωρείται πρώτη επιλογή, είτε με ανοικτή επέμβαση είτε λαπαροσκοπικά. Η λαπαροσκοπική τεχνική γίνεται από μερικές μικρές τομές στην κοιλιά, ενώ η ανοικτή από μία μεγαλύτερη τομή στη βουβωνική χώρα. Η επιλογή εξαρτάται από τη θέση και το μέγεθος της κήλης και από τη γενική κατάσταση της υγείας. Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 30 έως 90 λεπτά.
Στην ομφαλοκήλη, η επέμβαση γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία. Ο χειρουργός επαναφέρει το περιεχόμενο της κήλης στη θέση του και κλείνει το κενό των μυών με ράμματα, ενώ στις μεγαλύτερες κήλες προστίθεται και πλέγμα. Στους ενήλικες οι ομφαλοκήλες διακρίνονται σε μικρές (γύρω στο 1 εκατοστό), μεσαίες (1 έως 4 εκατοστά) και μεγάλες (πάνω από 4 εκατοστά). Οι κατευθυντήριες οδηγίες για την ομφαλοκήλη προτείνουν τη χρήση πλέγματος, ώστε να μειωθούν οι υποτροπές, και οι περισσότερες ομφαλοκήλες μπορούν να αποκατασταθούν με ανοικτή επέμβαση. Η λαπαροσκοπική προσέγγιση εξετάζεται όταν το χάσμα είναι μεγάλο ή όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για προβλήματα στο τραύμα. Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 30 έως 60 λεπτά.
Τι αλλάζει στην ανάρρωση
Η ανάρρωση μοιάζει αρκετά στις δύο επεμβάσεις. Η πλήρης αποθεραπεία διαρκεί συνήθως έως 4-6 εβδομάδες, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος. Οι περισσότεροι μένουν εκτός εργασίας τουλάχιστον 1-2 εβδομάδες, ή έως 6 εβδομάδες αν η δουλειά τους περιλαμβάνει άρση βάρους.
Μετά την αποκατάσταση βουβωνοκήλης, οι συνήθεις οδηγίες προς τους ασθενείς περιλαμβάνουν:
- ήπια κίνηση, όπως περπάτημα, με σταδιακή αύξηση της δραστηριότητας,
- αποφυγή άρσης βάρους και έντονης άσκησης για τουλάχιστον 4-6 εβδομάδες,
- όχι μπανιέρα ή κολύμπι μέχρι να επουλωθεί το τραύμα, κάτι που συνήθως χρειάζεται περίπου 2 εβδομάδες,
- οδήγηση μόνο όταν το επιτρέψει η ιατρική ομάδα.
Οι διεθνείς οδηγίες για τη βουβωνοκήλη ενθαρρύνουν την επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες μόλις ο ασθενής νιώθει άνετα. Γι’ αυτό το πρακτικό χρονοδιάγραμμα δίνεται εξατομικευμένα από τον χειρουργό, ανάλογα με την τεχνική, το είδος της εργασίας και την πορεία της ανάρρωσης.
Οι βασικές διαφορές με μια ματιά
- Θέση: η βουβωνοκήλη στη βουβωνική χώρα, η ομφαλοκήλη στον ομφαλό.
- Ποιους αφορά: η βουβωνοκήλη κυρίως άνδρες, η ομφαλοκήλη τα μωρά αλλά και ενήλικες με αυξημένη πίεση στην κοιλιά.
- Χειρουργείο: στη βουβωνοκήλη χωρίς συμπτώματα στους άνδρες μπορεί να γίνει παρακολούθηση, ενώ στην ομφαλοκήλη των ενηλίκων η επέμβαση συνιστάται συνήθως.
- Τεχνική: και στις δύο χρησιμοποιείται συχνά πλέγμα, με ανοικτή ή λαπαροσκοπική προσέγγιση ανάλογα με την περίπτωση.
Σε κάθε περίπτωση, μια διόγκωση στη βουβωνική χώρα ή στον ομφαλό αξίζει κλινική εξέταση από γενικό χειρουργό, ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Πηγές
- NHS, Inguinal hernia repair. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/inguinal-hernia-repair/
- NHS, Umbilical hernia. https://www.nhs.uk/conditions/umbilical-hernia/
- Mayo Clinic, Inguinal hernia – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/inguinal-hernia/symptoms-causes/syc-20351547
- Mayo Clinic, Umbilical hernia – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/umbilical-hernia/symptoms-causes/syc-20378685
- HerniaSurge Group, International guidelines for groin hernia management. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5809582/
- European Hernia Society και Americas Hernia Society, Guidelines for treatment of umbilical and epigastric hernias from the European Hernia Society and Americas Hernia Society. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31916607/
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση


