Καρκίνος νεφρού: γιατί συχνά βρίσκεται τυχαία σε έναν έλεγχο

Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν έναν όγκο στο νεφρό χωρίς να έχουν νιώσει το παραμικρό. Έκαναν ένα υπερηχογράφημα ή μια αξονική τομογραφία για άλλο λόγο και η εξέταση έδειξε κάτι που δεν περίμενε κανείς. Το άρθρο αυτό εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό, ποια σημάδια αξίζει να μην αγνοούνται και ποιοι παράγοντες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο, με βάση όσα αναφέρουν μεγάλοι οργανισμοί υγείας.

Γιατί η διάγνωση γίνεται συχνά τυχαία

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, στα πρώτα στάδια η νόσος συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Ο ίδιος οργανισμός σημειώνει ότι ο αριθμός των διαγνώσεων κάθε χρόνο φαίνεται να αυξάνεται και ότι ένας λόγος μπορεί να είναι η συχνότερη χρήση απεικονιστικών εξετάσεων, όπως η αξονική τομογραφία. Οι εξετάσεις αυτές, όταν γίνονται για άλλη αιτία, αποκαλύπτουν συχνά μικρούς όγκους που περιορίζονται στο νεφρό, πριν εμφανιστεί οποιαδήποτε ενόχληση.

Η Mayo Clinic αναφέρει επίσης ότι στους ενήλικες ο συχνότερος τύπος είναι το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα, που αντιστοιχεί περίπου στο 90% των περιπτώσεων.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται

Όταν υπάρχουν συμπτώματα, το NHS και η Mayo Clinic περιγράφουν τα εξής:

• αίμα στα ούρα, που μπορεί να δίνει ροζ, κόκκινο ή σκούρο χρώμα,
• πόνος στο πλάι ή στη μέση που επιμένει, ανάμεσα στα πλευρά και τη μέση,
• εξόγκωμα ή πρήξιμο στην πλάτη, κάτω από τα πλευρά ή στον λαιμό,
• απώλεια όρεξης ή απώλεια βάρους χωρίς εμφανή λόγο,
• κόπωση και έλλειψη ενέργειας,
• πυρετός που επιμένει και έντονη εφίδρωση, ακόμη και τη νύχτα.

Το NHS τονίζει ότι αρκετά από αυτά τα συμπτώματα είναι συνηθισμένα και μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις. Η παρουσία τους δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος. Σημαίνει ότι χρειάζεται ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αίμα στα ούρα ή πόνος που δεν υποχωρεί.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Το Cancer Research UK καταγράφει όμως παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης:

• Ηλικία και φύλο: η νόσος είναι συχνότερη στις μεγαλύτερες ηλικίες και εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες.
• Σωματικό βάρος: το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία συνδέονται με περίπου το ένα τέταρτο των περιπτώσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο.
• Κάπνισμα: ευθύνεται για σχεδόν 15 στις 100 περιπτώσεις, με τον κίνδυνο να μεγαλώνει όσο περισσότερο και όσο περισσότερα χρόνια καπνίζει κάποιος.
• Άλλες παθήσεις: υψηλή αρτηριακή πίεση και χρόνια νεφρική νόσος.
• Κληρονομικά σύνδρομα: όπως η νόσος von Hippel-Lindau, η οζώδης σκλήρυνση και το σύνδρομο Birt-Hogg-Dube.

Η Mayo Clinic προσθέτει στους παράγοντες κινδύνου και το οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Ένας παράγοντας κινδύνου δεν ισοδυναμεί με διάγνωση. Είναι όμως χρήσιμη πληροφορία για τη συζήτηση με τον γιατρό.

Οι εξετάσεις που ακολουθούν

Όταν υπάρχει υποψία, το NHS περιγράφει ως βασικές εξετάσεις το υπερηχογράφημα και την αξονική τομογραφία. Σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται κυστεοσκόπηση, δηλαδή έλεγχος της ουροδόχου κύστης με λεπτή κάμερα, ή βιοψία, κατά την οποία λαμβάνεται με βελόνα μικρό δείγμα ιστού για εργαστηριακό έλεγχο.

Αν η διάγνωση επιβεβαιωθεί, ακολουθούν συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία, ακτινογραφία θώρακος και σπινθηρογράφημα οστών. Στόχος τους είναι να φανεί το μέγεθος του όγκου και το αν έχει εξαπλωθεί, δηλαδή το στάδιο της νόσου. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ομάδα ειδικών από διαφορετικές ειδικότητες σχεδιάζει μαζί με τον ασθενή το πλάνο αντιμετώπισης.

Στην Ελλάδα, αναλυτικές πληροφορίες για τη σταδιοποίηση και τις θεραπευτικές κατηγορίες που εφαρμόζονται, από τη χειρουργική αφαίρεση έως τη στοχεύουσα θεραπεία και την ανοσοθεραπεία, δίνει η σελίδα της Athens Cancer Clinic στο Μαρούσι για τον καρκίνο νεφρού. Η κλινική ασχολείται με τους καρκίνους του ουροποιητικού και του ανδρικού γεννητικού συστήματος.

Τι μπορεί να κάνει κανείς στην καθημερινότητα

Δεν υπάρχει τρόπος που να αποκλείει την εμφάνιση της νόσου. Η Mayo Clinic αναφέρει ωστόσο συνήθειες που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου:

• διακοπή του καπνίσματος,
• διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους,
• τακτική σωματική άσκηση,
• διατροφή με φρούτα και λαχανικά,
• έλεγχος της αρτηριακής πίεσης,
• μέτρο στην κατανάλωση αλκοόλ.

Το Cancer Research UK σημειώνει ότι η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον κίνδυνο. Πρόκειται για συνήθειες που ωφελούν συνολικά την υγεία και όχι μόνο τα νεφρά.

Πότε να μιλήσετε με γιατρό

Αν παρατηρήσετε αίμα στα ούρα, πόνο στο πλάι που επιμένει, ψηλαφητό εξόγκωμα ή ανεξήγητη απώλεια βάρους, μην περιμένετε να περάσει μόνο του. Το NHS υπογραμμίζει ότι όσο νωρίτερα εντοπιστεί ένας καρκίνος, τόσο ευκολότερα αντιμετωπίζεται, άρα ο έλεγχος αξίζει ακόμη και όταν η αιτία αποδειχθεί αθώα.

Το ίδιο ισχύει για ένα τυχαίο εύρημα σε απεικονιστική εξέταση. Ένα εύρημα στο νεφρό δεν είναι από μόνο του διάγνωση. Ο γιατρός θα κρίνει ποιες εξετάσεις χρειάζονται και, αν χρειαστεί, θα σας παραπέμψει σε ειδικό. Το κείμενο αυτό έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.

Πηγές

• Mayo Clinic, Kidney cancer – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kidney-cancer/symptoms-causes/syc-20352664
• NHS, Symptoms of kidney cancer. https://www.nhs.uk/conditions/kidney-cancer/symptoms/
• NHS, Tests and next steps for kidney cancer. https://www.nhs.uk/conditions/kidney-cancer/tests-and-next-steps/
• Cancer Research UK, Risks and causes of kidney cancer. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/kidney-cancer/risks-causes

Σχετικοί οδηγοί

Κύστεις παγκρέατος: τι σημαίνει ένα τυχαίο εύρημαΜια αξονική ή μαγνητική τομογραφία που έγινε για εντελώς άλλο λόγο αναφέρει στο πόρισμα μια κύστη…Υποαλλεργική τροφή σκύλου: πώς γίνεται η δίαιτα αποκλεισμούΈνας σκύλος που ξύνεται συνεχώς, έχει κοκκινίλες στο δέρμα ή μαλακά κόπρανα χωρίς εμφανή αιτία, συχνά…Φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού: σημάδια που μοιάζουν με λοίμωξηΌταν ένας μαστός κοκκινίζει, πρήζεται και ζεσταίνεται, η πρώτη σκέψη των περισσότερων γυναικών είναι μια λοίμωξη….