Υποαλλεργική τροφή σκύλου: πώς γίνεται η δίαιτα αποκλεισμού

Ένας σκύλος που ξύνεται συνεχώς, έχει κοκκινίλες στο δέρμα ή μαλακά κόπρανα χωρίς εμφανή αιτία, συχνά οδηγεί τον κηδεμόνα του στο ίδιο ερώτημα: μήπως φταίει το φαγητό; Η απάντηση δεν βγαίνει με μια γρήγορη εξέταση. Βγαίνει με μια συγκεκριμένη διαδικασία, τη δίαιτα αποκλεισμού, στην οποία η υποαλλεργική τροφή παίζει τον κεντρικό ρόλο. Παρακάτω θα δείτε πώς λειτουργεί, πόσο διαρκεί και τι να προσέξετε.

Πώς μοιάζει μια τροφική αντίδραση

Σύμφωνα με τα VCA Animal Hospitals, τα σημάδια χωρίζονται σε δύο ομάδες. Από το πεπτικό: μαλακά κόπρανα, διάρροια, έμετος, φούσκωμα και αυξημένα αέρια. Από το δέρμα: κνησμός, κοκκίνισμα και δευτερογενείς λοιμώξεις. Τα ίδια συμπτώματα μπορούν να έχουν και άλλες αιτίες, γι’ αυτό ο κτηνίατρος είναι αυτός που θα αποφασίσει αν έχει νόημα να ελεγχθεί η διατροφή.

Η αντίδραση αφορά συνήθως συγκεκριμένα συστατικά της τροφής και, όπως σημειώνουν τα VCA, τις περισσότερες φορές πρόκειται για πρωτεΐνες.

Ποια συστατικά ενοχοποιούνται συχνότερα

Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που δημοσιεύτηκε το 2016 στο BMC Veterinary Research (Mueller, Olivry, Prélaud) συγκέντρωσε στοιχεία από 297 σκύλους με δερματικές αντιδράσεις στην τροφή. Οι πηγές που καταγράφηκαν συχνότερα ήταν:

• βοδινό, στο 34% των σκύλων
• γαλακτοκομικά, στο 17%
• κοτόπουλο, στο 15%
• σιτάρι, στο 13%
• σόγια στο 6%, αρνί στο 5%, καλαμπόκι και αυγό στο 4% το καθένα

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι βοδινό, γαλακτοκομικά, κοτόπουλο και σιτάρι είναι οι πιθανότερες πηγές. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα υλικά αυτά είναι «κακά». Είναι απλώς αυτά που οι περισσότεροι σκύλοι έχουν φάει περισσότερο στη ζωή τους, και κάθε σκύλος αντιδρά, αν αντιδρά, στα δικά του συστατικά.

Τι σημαίνει στην πράξη «υποαλλεργική» τροφή

Οι κτηνιατρικές πηγές περιγράφουν δύο βασικές κατηγορίες τροφών που χρησιμοποιούνται σε μια δίαιτα αποκλεισμού:

• Τροφή με νέα πρωτεΐνη. Περιέχει μία πηγή πρωτεΐνης και μία πηγή υδατανθράκων που ο σκύλος δεν έχει φάει ξανά. Τα VCA αναφέρουν ως παραδείγματα το κουνέλι, το ελάφι και την πάπια. Η λογική είναι ότι το ανοσοποιητικό δεν έχει συναντήσει αυτά τα υλικά, άρα είναι λιγότερο πιθανό να αντιδράσει.
• Τροφή με υδρολυμένη πρωτεΐνη. Η πρωτεΐνη έχει διασπαστεί σε πολύ μικρά κομμάτια, ώστε να είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσει αντίδραση. Είναι χρήσιμη όταν δεν γνωρίζουμε τι έχει φάει ο σκύλος στο παρελθόν.

Το «νέα» είναι σχετικό: εξαρτάται από το ιστορικό του κάθε ζώου. Ένα υλικό που είναι καινούργιο για έναν σκύλο μπορεί να είναι καθημερινό για έναν άλλον. Γι’ αυτό, πριν από την επιλογή, αξίζει να γράψετε όλα όσα έχει φάει ο σκύλος σας, μαζί με τις λιχουδιές.

Στην ελληνική αγορά, οι υποαλλεργικές τροφές σκύλων της Wellmaxpets, εταιρείας χονδρικής ξηράς τροφής με έδρα τη Θεσσαλονίκη, περιγράφονται από την ίδια ως ειδικές δίαιτες για σκύλους με αλλεργίες, δυσανεξίες ή χρόνια δερματικά προβλήματα: συνταγές με περιορισμένο αριθμό συστατικών, μονοπρωτεϊνικές και χωρίς σιτηρά επιλογές, καθώς και ορισμένες με υδρολυμένη πρωτεΐνη. Απευθύνονται σε pet shops, κτηνιατρεία και εκτροφείς.

Τα βήματα της δίαιτας αποκλεισμού

Η δοκιμή έχει δύο φάσεις: τον αποκλεισμό και την επαναχορήγηση.

• Μετάβαση. Το Southern Counties Veterinary Specialists συνιστά η νέα τροφή να εισάγεται σταδιακά μέσα σε 3 έως 5 ημέρες, αναμεμειγμένη με την προηγούμενη.
• Αποκλεισμός. Κατά τα VCA, η φάση αυτή διαρκεί τουλάχιστον 8 εβδομάδες, αν και η βελτίωση συχνά φαίνεται νωρίτερα. Τα πεπτικά συμπτώματα συνήθως υποχωρούν ως την πέμπτη εβδομάδα, ενώ τα δερματικά χρειάζονται περισσότερο χρόνο.
• Επαναχορήγηση. Αν ο σκύλος βελτιωθεί, δίνεται ξανά η παλιά τροφή. Αν τα συμπτώματα επιστρέψουν, συνήθως μέσα σε 1 έως 3 ημέρες αλλά μερικές φορές ως και σε 4 εβδομάδες, ο σκύλος γυρίζει στη δίαιτα αποκλεισμού. Στη συνέχεια δοκιμάζονται μεμονωμένες πρωτεΐνες, μία κάθε φορά, για να βρεθεί ποια ακριβώς ενοχλεί.

Η διάγνωση επιβεβαιώνεται μόνο όταν ολοκληρωθούν και οι δύο φάσεις: βελτίωση με τη νέα τροφή και επανεμφάνιση των συμπτωμάτων με την παλιά. Τα VCA σημειώνουν ότι οι εξετάσεις αίματος, σάλιου και τριχών για τροφικές αλλεργίες δεν είναι αξιόπιστες.

Τα λάθη που ακυρώνουν τη δοκιμή

Η υποαλλεργική διατροφή για σκύλους αποδίδει μόνο όταν είναι αυστηρή. Μια μικρή παρασπονδία μπορεί να σημαίνει ότι η δοκιμή ξεκινά από την αρχή. Προσέξτε τα εξής:

• Λιχουδιές, κόκαλα μασήματος από δέρμα και συμπληρώματα διατροφής σταματούν όσο διαρκεί η δοκιμή.
• Οδοντόκρεμες και φάρμακα με γεύση μπορεί να περιέχουν ζωική πρωτεΐνη. Ρωτήστε τον κτηνίατρο πριν δώσετε οτιδήποτε.
• Για πόσιμο, μόνο σκέτο νερό.
• Στη βόλτα, κοντό λουρί και επίβλεψη, ώστε ο σκύλος να μη φάει ό,τι βρει στον δρόμο.
• Όλα τα μέλη του σπιτιού πρέπει να γνωρίζουν τους κανόνες. Ένα κομμάτι από το τραπέζι αρκεί για να χαλάσει το αποτέλεσμα.
• Σπιτική δίαιτα μόνο αν την έχει καταρτίσει κτηνίατρος διατροφολόγος, ώστε να είναι ισορροπημένη.

Τι κοιτάμε στην ετικέτα

Με βάση όσα περιγράφουν οι πηγές, τρία σημεία έχουν σημασία όταν διαβάζετε τη σύνθεση:

• Πόσες πηγές ζωικής πρωτεΐνης αναφέρονται. Στη δίαιτα αποκλεισμού ζητούμενο είναι η μία.
• Αν η πηγή αυτή είναι πράγματι καινούργια για τον δικό σας σκύλο, ή αν η πρωτεΐνη είναι υδρολυμένη.
• Ποια είναι η πηγή υδατανθράκων και αν ο σκύλος την έχει ξαναφάει.

Ο χαρακτηρισμός «υποαλλεργική» στη συσκευασία δεν λέει από μόνος του αν η τροφή ταιριάζει στο ζώο σας. Αυτό το δείχνει η λίστα των συστατικών σε σύγκριση με το ιστορικό του.

Μετά τη δοκιμή

Όταν βρεθεί το συστατικό που προκαλεί την αντίδραση, η αντιμετώπιση είναι η αποφυγή του. Όπως σημειώνει το Southern Counties Veterinary Specialists, η μακροχρόνια σίτιση με μια ισορροπημένη τροφή που δεν το περιέχει μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης. Η όλη διαδικασία θέλει υπομονή δύο με τριών μηνών, όμως είναι ο μόνος τρόπος να μάθετε με βεβαιότητα τι μπορεί να τρώει ο σκύλος σας. Κάθε βήμα της γίνεται σε συνεννόηση με τον κτηνίατρο που τον παρακολουθεί.

Πηγές

• VCA Animal Hospitals, Implementing an Elimination-Challenge Diet Trial: Dog. https://vcacanada.com/know-your-pet/implementing-an-elimination-challenge-diet-trial-dog
• Southern Counties Veterinary Specialists, Feeding an Exclusion Diet Fact Sheet. https://vetspecialists.co.uk/fact-sheets-post/feeding-an-exclusion-diet-fact-sheet/
• BMC Veterinary Research, Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (2): common food allergen sources in dogs and cats. https://link.springer.com/article/10.1186/s12917-016-0633-8

Σχετικοί οδηγοί

Κύστεις παγκρέατος: τι σημαίνει ένα τυχαίο εύρημαΜια αξονική ή μαγνητική τομογραφία που έγινε για εντελώς άλλο λόγο αναφέρει στο πόρισμα μια κύστη…Καρκίνος νεφρού: γιατί συχνά βρίσκεται τυχαία σε έναν έλεγχοΠολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν έναν όγκο στο νεφρό χωρίς να έχουν νιώσει το παραμικρό. Έκαναν…Φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού: σημάδια που μοιάζουν με λοίμωξηΌταν ένας μαστός κοκκινίζει, πρήζεται και ζεσταίνεται, η πρώτη σκέψη των περισσότερων γυναικών είναι μια λοίμωξη….